བརྙན་ཡིག་བསྒྱུར་ཕྱོགས་ལ་དཔྱད་དགོས་འདུག

     དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ལ་སླེབས་དུས། བོད་མིའི་རིག་གནས་གདམ་གསེས་ལ་ལམ་ཕྱོགས་མང་པོ་དོད་སོང་བ་དང་། གློག་བརྙན་འཕྲིན་ནི་དེའི་ནང་གི་གཅིག་རེད།

     གློག་བརྙན་འཕྲིན་ནི་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་ཁྲོད་གོ་གནས་ཇེ་ཐོར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཤིག་གིས་རང་གི་རིག་གནས་ཕྱི་རུ་སྒྲོག་པའམ་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱ་བའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།  དེས་ན་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་མང་པོས་གློག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་རིག་གནས་གདམ་པ་འདི་ཡང་དགོས་པ་ཆེ་ཞིང་། ལྷག་དོན་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་འཛམ་གླིང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པས་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད།

     དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་འདྲ་པར་མང་པོ་གུང་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འགུལ་རིས་བཟོ་བའི་གློག་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་ཐོག་མར་བྱུང་། དེའི་རྗེས་ཏེ1929ལོའི་ཟླ་བ1ཚེས26ཉིན། ཨ་རིའི་གློག་བརྙན《རྫེ་སི་རོལ་མོའི་གཞས་པ་གྲགས་ཅན》(The Jazz Singer)[1] ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་པ་ལི་རུ་སྟོན་སྐབས་ཐེངས་དང་པོར་སྒྲ་ལྡན་གློག་བརྙན་ལ་བརྙན་ཡིག་སྦྱར་བ་དང་། ལོ་དེའི་ཟླ་བ8པའི་ཚེས17ཉིན་ཏན་མག(Denmark)གི་རྒྱལ་ས་ཁོ་ཕེན་ཧ་ཀ(Copenhagen)རུ་སྟོན་པའི་དབྱི་ཐ་ལིའི(Italy)གློག་བརྙན《གླུ་བ་ལྐུགས་པ》(The Singjing Fool)ལ་ཏན་མག་གི་ཡི་གེའི་བརྙན་ཡིག་སྦྱར་ཡོད་པས། ལོ་དེར་བརྙན་ཡིག་འདི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ངོས་ནས་ལྟད་མོ་བའི་མིག་ལམ་དུ་མངོན་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་བརྙན་ཡིག་དང་བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱ་གཉིས་གློག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ནས་ནུབ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྙན་ཡིག་སྒྲིག་བཟོའི་ལག་རྩལ་བྱུང་ཡོད་ལ་བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱའི་ལག་ལེན་དང་ཞིབ་འཇུག་གང་ཅིའི་ཐད་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། ཞིབ་འཇུག་མ་ལག་ཆ་ཚང་ཞིག་གྲུབ་དང་འགྲུབ་བཞིན་ཡོད།

     འོན་ཀྱང་།  རྒྱལ་ནང་མཚོན་ན1949ལོའི་ཟླ5པར་ཡོན་ནའེ་ཁྲེན(袁乃晨)གྱིས་སྒྲ་སྦྱོར་བྱས་པའི་སུ་ལེན་གྱི་གློག་བརྙན《དམག་མི་ཕལ་བ》(《普通一兵》)[2] [ཞེས་པ་ཀྲུང་གོའི་ཐོག་མའི་སྒྲ་སྦྱོར་གློག་བརྙན་དུ་བརྩིས་ན་ཡང་ནུབ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དང་བསྡུར་ན་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱ་བྱུང་བ་ཅུང་ཕྱི་བ་ཡིན་ལ།  དེའི་རྗེས་སུ་རིག་གསར་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་བཅུ་ཙམ་གློག་བརྙན་བྱ་གཞག་ལ་འཕེལ་རྒྱས་དེ་ཙམ་བྱུང་མེད་པས།  གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱ་ནི་དེ་བས་འཕེལ་མེད།  བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་དབྱེའི་རྗེས་རིམ་བཞིན་གློག་བརྙན་འཕྲིན་དོ་སྣང་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་ཧྲང་ཧེ་དང་པེ་ཅིན་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དག་ནས་གློག་བརྙན་འཕྲིན་སྒྲ་སྦྱོར་ཁང་བཙུགས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་མཇུག་དང་དགུ་བཅུའི་སྔོན་ལ་བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱ་རིམ་བཞིན་དར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་།  གློག་བརྙན་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་འབྲས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་དག་ཏུ་ཐོན་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད།

     བོད་ལ་མཚོན་ན་སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་རྗེས་ནས་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ཁག་བྱུང་ཞིང་སྒྲ་སྦྱོར་སྒྱུར་སྒྲིག་གི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱ་བྱུང་བས།  ད་བར་གྱི་བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱའི་གྲངས་ཕལ་ཆེར་དེས་ཟིནཡོད།  བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱ་ནི2010ལོའི་ཟླ་དགུ་བར་པེ་ཅིང་དུ་བཙུགས་པའི་ བོད་བརྙན་ཚོགས་ཆུང་དང་བོད་བརྙན་དྲ་བ་བྱུང་བ་ནས་མགོ་བརྩམས་པར་བརྩིས་ཀྱང་མི་ཆོག་པ་མེད།  བོད་ལ་བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱའི་འགོ་ཙམ་བྱུང་མོད་གཞི་འཛིན་སར་འོས་པའི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ཞིག་མེད་པས།  ད་ལྟ་ང་ཚོར་ཆེས་གལ་བ་ནི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལོ་ཙཱའི་གཞི་འཛིན་སར་འོས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་དགོས་ཤིང་དེ་ནི་མི་རེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་ཞིག་མིན་པར་ཞིབ་འཇུག་པའི་སྡེ་ཞིག་ཆགས་ནས་རིམ་བཞིན་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་ཞིག་གྲུབ་པར་འབུངས་དགོས།  ད་ཐེངས་ངས་ཀྱང་རང་ནུས་ཀྱིས་བོད་དུ་བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ཤིག་གྲུབ་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་རྒྱུ་བཟང་དུ་འགྱུར་བར་རེ་བཞིན་བརྙན་ཡིག་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་བ་ཡིན།

ཞབས་མཆན།
[1]འགའ་ཞིག་གིས1938ལོར BBC ལས་སྟོན་པའི་འཇར་མན་གྱི་གློག་བརྙན《པོའོ་ལཱ་ཀི་ནས་ཡོང་བའི་སློབ་མ》(Der Student von Prague《来自布拉格的学生》)ཞེས་པ་དེ་འཛམ་གླིང་ཆེས་ཐོག་མའི་བརྙན་ཡིག་སྦྱར་བའི་གློག་བརྙན་ཡིན་པར་འདོད་མཁན་ཡང་ཡོད།

[2]1938 ལོར་ཧྲང་ཧེ་ནས་སྟོན་པའི《བརྗེད་མེད་ཀྱི་ཞབས་བྲོ》(《一舞难忘》)ཞེས་པ་དེ་ཀྲུང་གོའི་ཆེས་ཐོག་མའི་སྒྲ་སྦྱོར་སྒྱུར་སྒྲིག་བྱས་པའི་གློག་བརྙན་ཡིན་པར་འདོད་མཁན་ཡང་ཡོད།

(རྩོམ་འདི་ནི་བྱང་བློ་བཟང་ཀུན་མཁྱེན་ལགས་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་མཐར་ཕྱིན་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན།)

དཔྱད་མཆན་ཡོད།